حکومت ولایی

“ولایت” از مفاهیم اساسی مرحله ی دوم تطوّر اندیشه ی سیاسی شیعه در عصر غیبت است که پس از استقرار جمهوری اسلامی در ایران دوباره مطرح شد و به شکل روبه تزایدی توسعه یافت. «ولایت» یکی از ارکان چهارگانه ی نظریه ی رسمی «ولایت انتصابی مطلقه ی فقیه» و سه نظریه ی دیگر مبتنی بر مشروعیت الهی بلاواسطه (ربانی سالاری) است. «ولایت» نوعی رابطه ی بین زمامدار الهی و مردم است، و مراد از آن ولایت شرعی یا فقهی است که با ولایت کلامی و ولایت عرفانی متفاوت است. «حکومت ولایی» حکومتی است که در آن رابطه ی بین زمامدار و مردم براساس «ولایت شرعی» پایه گذاری شده است، یعنی زمامدار ولی بر مردم است و هرگونه دخالت و تصرف مردم ــ مولّی علیهم ــ در حوزه ی امور عمومی منوط به اذن قبلی یا اجازه ی بعدی ولی فقیه است. ولایت بر مردم با وکالت از مردم قابل جمع نیست. ولایت از احکام وضعیه است، نه عهد و معاهده ی بین مردم و والی. ولی فقیه توسط شارع به ولایت بر مردم نصب شده و با از دست دادن شرایط خودبه خود عزل می شود. وظیفه ی مردم در حکومت ولایی پذیرش ولایت و اطاعت از ولی فقیه است. نخستین بخش حکومت ولایی به بررسی مبادی تصوری ولایت اختصاص دارد. بخش دوم آن عهده دار بررسی ادلّه و مستندات عقلی و نقلی حکومت ولایی و ولایت فقیه است